Elektr energiyasi uylarimiz, sanoat korxonalari va bizneslarni quvvat bilan ta'minlaydi, taraqqiyot va o'sishga xizmat qiladi. Ammo bu elektr energiyasi aslida qayerdan kelishini hech o'ylab ko'rganmisiz? Keling, dunyoning yetakchi davlatlari foydalanadigan asosiy elektr energiyasi manbalari bilan tanishamiz.
“Qayta tiklanuvchi energiya” va “yashil energiya” atamalari ko'pincha bir ma'noda ishlatiladi, biroq ular o'rtasida nozik farqlar bor.
Yashil energiya – atrof-muhitga zarar yetkazmaydigan tabiiy, qayta tiklanuvchi manbalardan olinadigan energiya.
Ushbu maqolada bir nechta qayta tiklanuvchi energiya manbalari bilan tanishasiz
Ushbu maqolada korporativ mijozlar uchun qayta tiklanuvchi energiya xaridining asosiy mexanizmi – elektr energiyasini sotib olish shartnomalari (PPA) tushunchasi va rivojlanishi ko'rib chiqiladi. PPA turlari, ularning biznes uchun afzalliklari hamda barqaror rivojlanishga global o'tishdagi ortib borayotgan o'rni yoritiladi.
O'zbekiston Yevrosiyoning eng quyoshli mamlakatlaridan biri: bu yerda quyosh yiliga qariyb 320 kun charaqlaydi, mamlakatning qayta tiklanuvchi energiya bo'yicha umumiy texnik salohiyati esa yiliga 2 091 mlrd kVt·soatga baholanadi – bu mamlakatda amalda iste'mol qilinadigan hajmdan qariyb 30 baravar ko'p. Bundan atigi besh yil oldin bu raqamlar faqat qog'ozdagi salohiyat edi. Bugun ular gigavattlab ishlayotgan stansiyalar, energiya to'plash tizimlari va tomlardagi quyosh panellariga aylanmoqda. Mamlakat yashil energetikasida nimalar o'zgargani – raqamlar va faktlarda.
So'nggi yillarda O'zbekistonda quyosh panellariga qiziqish sezilarli darajada oshdi – bunga elektr energiyasi tariflarining muntazam oshishi, davlat subsidiyalari va “Quyoshli xonadon” kabi dasturlar sabab bo'lmoqda.
2026-yilda e’lon qilingan xalqaro hisobotlar jahon energetikasi yangi bosqichga o‘tayotganini ko‘rsatmoqda. Endi asosiy maqsad faqat ko‘proq quyosh panellari yoki elektr stansiyalarini o‘rnatish emas. Generatsiya, energiya saqlash, elektr tarmoqlari va iste’molni yagona tizim sifatida boshqarish muhim ahamiyat kasb etmoqda. Shuni inobatga olish kerakki, 2026-yilgi ko‘plab hisobotlarda 2025-yil yakunlari tahlil qilinib, 2026-yil va keyingi davr uchun prognozlar berilgan.