Quyosh fotoelektr stansiyalari

Hozirgi kunda quyosh fotoelektr stansiyalari (QFES) dunyoning ko‘plab mamlakatlarida muhim energiya manbai bo‘lib bormoqda. Ular:

• Atrof-muhitga zarar yetkazmaydi (toza energiya manbai hisoblanadi).
• Neft, gaz kabi yoqilg‘ilarga qaramlikni kamaytiradi.
• Elektr energiyasi narxini pasaytirishga yordam beradi.

Ko‘plab rivojlangan davlatlar (AQSh, Xitoy, Germaniya) quyosh energiyasidan keng foydalanmoqda. Masalan, Xitoy dunyodagi eng yirik quyosh elektr stansiyalariga ega.

O‘zbekistonda ham quyosh energiyasiga katta e’tibor berilmoqda,chunki mamlakatda quyoshli kunlar soni yiliga 300 kundan ortiq. Bu quyosh elektr stansiyalarini rivojlantirish uchun katta imkoniyat yaratadi. O‘zbekistonda quyosh energiyasidan kengroq foydalanish kelajakda elektr ta’minotini yaxshilash va energiya xarajatlarini kamaytirishga yordam beradi.

Quyosh fotoelektr stansiyalari 3 xil asosiy turga bo‘linadi:

On-grid tizim - umumiy elektr tarmog‘iga ulangan bo‘lib, quyosh panellari ishlab chiqargan elektrni birinchi navbatda iste’mol qiladi, ortiqchasini esa davlat tarmog‘iga uzatadi, lekin elektr tarmog‘ida uzilish bo‘lsa, tizim ham ishlamaydi.

Off-grid tizim - elektr tarmog‘iga ulanmagan va mustaqil ishlaydi, energiyani akkumulyatorlarda saqlaydi, shu sababli elektr tarmog‘i mavjud bo‘lmagan joylar uchun mos keladi, ammo akkumulyatorlarning qimmatligi sababli narxi yuqoriroq bo‘ladi.

Gibrid tizim - on-grid va off-grid tizimlarining kombinatsiyasi bo‘lib, u elektr tarmog‘iga ulanib ishlashi yoki akkumulyator orqali mustaqil ravishda energiya ta’minotini davom ettirishi mumkin, bu esa uni eng moslashuvchan, lekin nisbatan qimmat tizimga aylantiradi.